Móc pa lăng bị há miệng là tình trạng tôi không khuyến khích thợ tiếp tục nâng tải ngay, kể cả khi móc chỉ mở rộng một chút và nhìn bên ngoài vẫn còn chắc chắn. Đây có thể là dấu hiệu móc đã chịu quá tải, tải lệch tâm hoặc lực giật lớn trong quá trình vận hành.

Với trường hợp này, điều cần làm không phải là thử nâng xem móc còn chịu được hay không, mà là dừng pa lăng, kiểm tra độ mở miệng móc và tìm nguyên nhân gây biến dạng.

Móc pa lăng há miệng một chút có dùng tiếp được không?

Theo tôi là không nên tiếp tục sử dụng trước khi kiểm tra.

Khi móc đã há rộng hơn trạng thái ban đầu, có nghĩa hình dạng của chi tiết chịu tải đã thay đổi. Thợ nên đo độ mở miệng móc và đối chiếu với kích thước ban đầu hoặc giới hạn loại bỏ của nhà sản xuất.

Tôi đặc biệt cho dừng pa lăng nếu xuất hiện thêm một trong các dấu hiệu:

• Chốt an toàn không còn đóng kín.
• Móc bị cong hoặc xoắn.
• Lòng móc mòn thành rãnh.
• Xuất hiện vết nứt trên thân móc.
• Móc xoay bị kẹt hoặc có dấu hiệu bất thường.

Nếu vượt giới hạn cho phép, thay móc mới là phương án phù hợp hơn việc cố sử dụng tiếp.

Xem thêm: 5 dấu hiệu cảnh báo xích tải pa lăng cần được thay mới

Vì sao móc pa lăng đang dùng lại bị há miệng?

Khi gặp một chiếc móc pa lăng bị biến dạng, tôi thường kiểm tra lại cách vận hành trước. Bốn nguyên nhân rất đáng chú ý là:

• Nâng quá tải: Pa lăng thường xuyên nâng sát hoặc vượt tải định mức khiến móc phải chịu lực lớn hơn thiết kế.
• Móc tải sai vị trí: Sling hoặc xích treo nằm gần đầu móc thay vì nằm đúng lòng móc, làm lực tác động bất lợi lên phần miệng móc.
• Kéo tải xiên: Hàng nằm lệch nhưng vẫn sử dụng pa lăng để vừa nâng vừa kéo về phía móc, khiến móc chịu lực lệch.
• Giật tải: Xích đang chùng rồi nâng đột ngột hoặc hàng bị mắc nhưng motor vẫn tiếp tục kéo.
• Nếu vừa thay móc mới mà không xử lý những nguyên nhân này, móc vẫn có thể tiếp tục biến dạng.

Móc bị há có nắn lại rồi sử dụng được không?

Tôi không nắn móc để sử dụng lại.

Một số thợ thấy miệng móc mở nhẹ thường dùng búa, máy ép hoặc gia nhiệt để đưa móc về hình dạng cũ. Nhìn bên ngoài có thể giống ban đầu, nhưng cách này không chứng minh khả năng chịu tải của móc đã được phục hồi.

Nếu kết quả kiểm tra xác định móc không còn đạt yêu cầu, tôi sẽ thay đúng loại móc theo model và tải trọng của pa lăng.

Đồng thời nên kiểm tra thêm xích tải, cụm móc, bánh tải và phanh, đặc biệt nếu nghi ngờ pa lăng từng bị quá tải hoặc giật tải mạnh.

Kiểm tra móc pa lăng như thế nào?

Thông thường, với kinh nghiệm của 1 thợ xây dựng sử dụng pa lăng thường xuyên. Tôi thường kiểm tra móc pa lăng theo quy trình như sau:

Miệng móc → Chốt an toàn → Lòng móc → Thân móc → Khả năng xoay.

Trước mỗi ca, chỉ cần quan sát xem móc có cong, xoắn, nứt, mòn hoặc chốt an toàn đóng bất thường hay không. Với pa lăng sử dụng thường xuyên, nên đo và lưu lại kích thước độ mở miệng móc để theo dõi mức độ biến dạng theo thời gian.

Điểm quan trọng nhất là đừng lấy việc “móc vẫn nâng được” làm tiêu chuẩn đánh giá móc còn an toàn. Nếu miệng móc đã bắt đầu há bất thường, hãy dừng thiết bị để kiểm tra trước khi thực hiện lượt nâng tiếp theo.

Bùi Trung Chinh

Ông Bùi Trung Chinh là Kỹ sư cơ khí chế tạo máy được đào tạo tại Trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội (HAUI). Với kinh nghiệm 10 năm vị trí kỹ sư cơ điện tại các doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực sản phẩm công nghệ tại các doanh nghiệp lớn và thiết bị công nghiệp. Ông có năng lực nghiên cứu và tiếp cận, phân tích đánh giá các sản phẩm, thiết bị nâng hạ một cách chi tiết dưới góc nhìn của một người dùng cuối. Cùng với kiến thức cũng như kinh nghiệm dày dặn của mình, ông đã đưa đến cho người đọc những thông tin hữu ích về các dòng sản phẩm pa lăng, tời điện và phụ kiện nâng hạ.